Gebelik takiplerinde amniyon sıvısının (bebeğin suyunun) azaldığını söylediğimde anne adaylarının yüzündeki endişeyi çok iyi tanırım. İyi haber şu: erken fark edilen su azlığı çoğu zaman yönetilebilir bir durumdur. Bu yazıda su azalmasının belirtilerini, bebeğe etkilerini ve ne yapılması gerektiğini muayenehanemde anlattığım netlikte aktarıyorum.
Amniyon sıvısının azalması (oligohidramnios) kontrol altına alınmazsa göbek kordonunun baskılanmasına, bebeğin kalp atışlarının düşmesine ve akciğer-böbrek gelişiminin etkilenmesine yol açabilir. Belirtiler genelde siliktir ve çoğu zaman ilk kez ultrasonda fark edilir; bu yüzden düzenli gebelik takibi hayati önemdedir.
Suyun azlığı, göbek kordonun baskı altında kalmasına, rahim kasılmalarını tolere edilememesine, bebeğin doğum esnasındaki kalp atış hızının düşmesine yol açabilir. Öyle bir durumda sezaryen kararı verilir.
Hamilelikte amniyon sıvısının azalması belirtileri:
Bu belirtilerin yaşanması durumunda vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır. Amniyotik sıvının azalması annenin de bebeğinde sağlığını etkiler.
Amniyotik sıvı bebeğin gelişimi için çok önemlidir. Sıvının azalması durumunda akciğer ve böbreklerde gelişim sorunları ortaya çıkabilir. Akciğerleri yeterince büyüyemeyen bebek doğum sonrası ciddi solunum sorunları yaşayabilir.
Gebelik takibinin düzenli şekilde yapılması amniyotik sıvının azalması durumunda erken teşhis olanağı sunar. Bu sayede anne bebek sağlığı korunur.
Anne karnında susuz kalan bebek için hayati tehlike oluşabilir.
Amniyon sıvısı bebeğin gelişiminde ve hayatta kalmasında önemli rol oynar. Amniyon sıvısında azalma doktor tarafından erken fark edilirse bebek zarar görmeden sorun çözülebilir. Amniyon sıvısının takibi için gebelik süresince kadın hastalıkları ve Doğum uzmanı doktoruna düzenli olarak görünmek çok önemlidir.
Amniyon sıvısı bebeğin anne karnında rahatça hareket etmesini sağlar. Gelişimini destekler, bebeği darbelere karşı korur.
Bebeğin anne karnında susuz kalması; hareketlerinde azalma, gelişim geriliği, hayati risklere neden olabilir. Ayrıca amniyon sıvısının koruyucu etkisi azaldığından, bebek özellikle karın bölgesine alınabilecek darbelere karşı savunmasız hale gelebilir.
Anne karnında sıvı kaybı oluşursa kaybın şiddeti ve oluş süresine bağlı olarak bebeğin hayatta kalma süresi etkilenir.
Hafif düzeyde sıvı kaybı doktorunuz tarafından önerilen sıvı tedavisi ile yönetilebilir. Fakat amniyon sıvısının neredeyse tamamen bitmesi acil müdahale gerektirir. Bu durumda anne bebek sağlığını koruyabilmek için doğum gerçekleştirilir.
Amniyon sıvısının 24 haftadan önce azalması ise erken doğum riskini arttırır.
Bebeğin anne rahminde ne kadar süre sağlıklı kalabileceği suyun gelme zamanı, annenin genel sağlık durumu, gebeliğin kaçıncı haftasında olunduğu ve sağlık kuruluşuna ne kadar hızlı başvurulduğu ile doğrudan ilişkilidir.
Gebeliğin son haftalarında amniyotik sıvının doğum öncesi birden boşalması doğumun başladığının işareti olabilir. Ancak bu her zaman doğumun başladığını göstermez. Su gelmesi yaşayan anne adayı vakit kaybetmeden doktora başvurmalıdır.
Gebeliğin 37. haftasından önce su gelirse bebeğin sağlık durumu ve gelişimi kontrol edilmelidir. Tabii müdahale için hazır olunmalıdır.
Su 37. haftadan önce gelirse, bebek prematüre olacağı için akciğerleri yeterince gelişmemiş olabilir. Bu durumda anne karnındaki bebeğin akciğer gelişimini desteklemek amacıyla anneye, steroid iğneleri yapılabilir.
Gebeliğin 37 haftasından sonra su gelirse genellikle doğum kısa süre içerisinde başlar. Çoğu zaman bebek sağlıklı şekilde dünyaya gelir.
Suyun gelmesiyle birlikte anne rahmi ve bebek enfeksiyonu açık hale gelir. Bu nedenle suyun gelmesinden sonraki ilk 24 saatte doğumu gerçekleşmesi beklenir. Doktor anne bebek sağlığını takip ederek doğum zamanını belirler.
Gebelikte suyun erken gelmesi durumunda annenin ve bebeğin kalp atışları düzenli olarak takip edilir.
Anne ve bebek de enfeksiyon belirtilerinin olup olmadığı izlenir.
Doğum süreci tamamen doktor kontrolünde ilerler. Su geldikten sonra yapılan müdahalelerle genellikle anne de bebek de doğum sürecinin sağlıkla tamamlar.
Amniyotik sıvının düşmesi bebeğin rahim içinde hareket edeceği alanı kısıtlar. Bebek hareketleri azalır bu kas ve iskelet sisteminde zayıflamaya neden olabilir. Annenin bebek hareketlerinin düzenli olarak takip etmesi azalma hissettiği durumda doktora başvurması önemlidir.
Plasenta, bebeğe oksijen ve besin taşıyan hayati bir organdır. Plasentanın işlevinde bozulma olması amniyon sıvısında azalmaya yol açabilir. Bebeğin suyu yetersizse büyümede gerilik ve kilo alımında yavaşlama görülebilir.
Gebelikte amniyon sıvısında azalma varsa anne sıvı tüketimini arttırmalı stresten uzak durmalı yatak istirahatine özen göstermeli doktorun önerdiği şekilde beslenmeli yine doktorun önerisine uygun vitamin-mineral takviyesi alarak bebek gelişimini desteklemelidir.
Anne karnında Susuz kalan bebeğin doğum sonrası bakımı hassasiyetle yapılmalıdır. Gebelikte su gelmesi nedeniyle prematüre doğan bebekler yoğun bakım ünitelerinde izlenir. Bu bebekler solunum ve sindirim sorunları yaşayabilir. Bu sorunları gidermek için bebeğin sağlıklı şekilde büyüyebilmesi için yoğun bakım tedavileri uygulanır.
Gebelikte suyun bitmesi durumunda rahim kasılmaları başlayabilir bebeğin hareketleri belirgin şekilde azalabilir. Bu durum acil müdahale gerektirebilir.
Anne karnındaki bebeğin suyunu çoğaltmak için bol sıvı tüketilmeli, istirahate özen gösterilmeli, sağlıklı dengeli beslenilmeli, doktor önerisine uygun vitaminler kullanılmalı ve kadın hastalıkları doğum uzmanı doktorunun önerileri aksatılmadan yapılmalıdır.
Hamilelikte yeterli su tüketimi ile amniyon sıvısı miktarı arttırılabilir bol su içmek vücutta sıvı dengesi sağlar ve bebek için önemli olan amniyon sıvısının oluşmasına yardımcı olur.
Bebeğin suyundaki azalma çoğu zaman belirti vermez. Rutin doktor muayenelerinde ultrason görüntülemesi sırasında fark edilir.
Ancak bazı durumlarda şu belirtiler gözlemlenebilir:
Bu durumlar amniyon sıvısının azaldığına işaret edebilir.
Su azlığının en güvenilir belirtisi düzenli takiptir. Bebek hareketlerinde belirgin bir azalma ya da sürekli sızıntı hissederseniz beklemeyin; kliniğimizden randevu alarak ultrasonla değerlendirme yaptırın. Doğum sürecini merak ediyorsanız NST kaç olursa doğum başlar yazımı da okuyabilirsiniz.
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı